Regenwater opvangen – een eenvoudige gids

Regen die op een dak valt kan al snel grote hoeveelheden water opleveren. Door het water via dakgoten en regenpijpen naar een regenton, opslagtank of andere opvangbak te leiden, kan een deel van de neerslag worden benut in plaats van weg te stromen.

Hoeveel regenwater je daadwerkelijk kunt opvangen hangt vooral af van de grootte van het dak, de hoeveelheid neerslag en het type dakbedekking.

Zo werkt het opvangen van regenwater

Het principe is eenvoudig. Regen valt op het dak en wordt via de dakgoten naar één of meer regenpijpen geleid. Van daaruit kan het water naar een opvangbak of grotere regenwatertank worden geleid.

Een eenvoudig systeem bestaat meestal uit:

• dakoppervlak
• dakgoten
• regenpijpen
• filter of bladafscheider
• regenton, regenwatertank of andere opvangbak
• een mogelijkheid om overtollig water af te voeren

Voor een eenvoudig systeem in de tuin hoeft de installatie niet bijzonder ingewikkeld te zijn.

Hoeveel regenwater kun je opvangen?

Eén millimeter regen op één vierkante meter komt overeen met ongeveer één liter water.

Als een dak bijvoorbeeld 100 m² groot is en jaarlijks 700 mm neerslag ontvangt, valt er ongeveer 70.000 liter regen op dat dakoppervlak.

Niet al het water kan echter worden opgevangen. Een deel gaat verloren door bijvoorbeeld verdamping, opspattend water, vuil en de eigenschappen van het dakmateriaal.

Het type dakbedekking beïnvloedt daarom welk deel van het regenwater in de praktijk kan worden opgevangen.

Met een regenwaterberekening kun je de hoeveelheid inschatten op basis van je eigen adres, dakoppervlak en dakmateriaal.

Dakmateriaal beïnvloedt het resultaat

Gladde dakmaterialen voeren doorgaans een groter deel van het regenwater af dan meer absorberende of ongelijkmatige materialen.

Metalen daken en leisteen hebben bijvoorbeeld meestal een hoge afvoer, terwijl houten shingles meer water kunnen vasthouden.

Daardoor kunnen twee gebouwen met hetzelfde dakoppervlak en dezelfde hoeveelheid neerslag toch een verschillende hoeveelheid opvangbaar regenwater opleveren, afhankelijk van het dakmateriaal.

Kies de juiste grootte van de opslag

Het is verleidelijk te denken dat de grootst mogelijke tank altijd het beste is, maar de grootte moet worden afgestemd op zowel de beschikbare neerslag als het geplande gebruik van het water.

Een kleinere regenton kan voldoende zijn voor het besproeien van een kleine tuin. Voor grotere dakoppervlakken of een grotere waterbehoefte kan een grotere tank geschikter zijn.

Houd er ook rekening mee dat de neerslag gedurende het jaar varieert. Een tank die tijdens een natte periode snel volloopt, kan tijdens een langere droge periode bijna leeg zijn.

Daarom is het nuttig om de neerslag per maand te bekijken en niet alleen naar het jaartotaal te kijken.

Filter het water voordat het de tank bereikt

Bladeren, naalden, mos en ander vuil kunnen vanaf het dak worden meegespoeld.

Een eenvoudig filter of een bladafscheider bij de regenpijp vermindert de hoeveelheid vuil die in de opvangbak terechtkomt en maakt het systeem eenvoudiger te onderhouden.

De opvangbak moet bovendien afgedekt zijn. Dit verkleint de kans dat nieuw vuil binnenkomt en beperkt de hoeveelheid licht, waardoor algengroei kan worden verminderd.

Waarvoor kun je regenwater gebruiken?

De meest voorkomende toepassing is het besproeien van de tuin.

Regenwater kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

• planten en gazons besproeien
• kassen en moestuinen
• tuingereedschap schoonmaken
• schoonmaak buiten en andere toepassingen waarvoor geen drinkwater nodig is

Meer geavanceerde systemen kunnen regenwater ook voor andere doeleinden gebruiken, maar installaties die worden aangesloten op de water- of afvalwaterinstallatie van een gebouw kunnen onder specifieke technische eisen en lokale regels vallen.

Denk na over waar overtollig water naartoe gaat

Wanneer de tank vol is, moet extra regenwater gecontroleerd kunnen worden afgevoerd.

Het systeem moet daarom een overloop of andere oplossing hebben waarmee overtollig water naar een geschikte plaats wordt geleid.

Het is belangrijk dat het water niet zo wordt afgevoerd dat er vochtproblemen bij de fundering of problemen op aangrenzende percelen ontstaan.

Begin met het berekenen van je eigen dak

De eerste stap hoeft niet het kopen van een tank te zijn.

Begin liever met uit te zoeken hoeveel water je dak daadwerkelijk kan opleveren.

Met je adres, dakoppervlak en dakmateriaal kun je inschatten hoeveel regenwater er gedurende een jaar mogelijk kan worden opgevangen en hoe de hoeveelheid per maand varieert.

Dat geeft een veel betere basis om te bepalen of regenwateropvang bij je woning past en welk type oplossing geschikt kan zijn.